De Mirandesa: wat een Portugees runderras laat zien over systeemkeuzes in de veehouderij
Tijdens een studiereis naar Portugal maakten docenten Veehouderij van HAS green academy kennis met een runderras dat in Nederland nauwelijks voorkomt: het Mirandesa rund. Dit bood voor de docenten een mooie kans om te reflecteren op de systeemkeuzes die gemaakt worden in de Nederlandse Veehouderij.
Een unieke verschijning
Docent Jasmijn Strous: “In het veld zagen we zogende koeien met kalveren. Maar waar wij gewend zijn aan duidelijke bespiering bij vleesvee, zagen we hier vooral sobere, functionele dieren. Niet mager, maar zeker ook niet wat je in Nederland meteen als vleeskoe zou bestempelen.”
Deze verschijningsvorm hangt samen met de omstandigheden. De dieren zijn aangepast aan een systeem met beperkte voederkwaliteit en grote afhankelijkheid van het klimaat. Niet maximale productie, maar robuustheid en efficiënt omgaan met schaarse middelen staan centraal.
“Later bezochten we een stal met dieren die werden afgemest. En daar ontstond ineens een heel ander beeld. Dieren op stro, bewust binnengehouden, bijgevoerd met een energierijk rantsoen en duidelijk wél vleesontwikkeling”, aldus Jasmijn.
Hier wordt zichtbaar dat het ras, ondanks de beperkte bespiering in de extensieve fase, wel degelijk geschikt is voor vleesproductie. De achtergrond van het ras speelt hierin een belangrijke rol. De Mirandesa rund is oorspronkelijk ontwikkeld als trekdier voor landbouwwerkzaamheden. De genetische aanleg is daarmee anders dan bij moderne vleesrassen die primair geselecteerd zijn op spiergroei. De uiteindelijke vleeskwaliteit is daarom in sterkere mate afhankelijk van managementkeuzes in de afmestfase.
Kansen in Dierwaardige veehouderij
De Nederlandse veehouderij blijft stappen zetten naar een dierwaardige veehouderij. Een belangrijk uitgangspunt daarin is dat dieren hun soort-eigen gedrag moeten kunnen vertonen en dat houderijsystemen beter moeten aansluiten bij de behoeften van het dier.
De Mirandesa biedt in dat licht een interessant perspectief. In de extensieve fase sluiten dier en omgeving sterk op elkaar aan: dieren bewegen vrij, benutten het beschikbare voer en functioneren binnen de natuurlijke grenzen van het systeem. Tegelijkertijd laat de afmestfase zien dat productie-eisen soms vragen om meer sturing en intensivering.
Dit onderstreept dat dierwaardigheid niet los te zien is van systeemkeuzes. De balans tussen natuurlijk gedrag, productkwaliteit en economische haalbaarheid vraagt om een integrale benadering.
Koppelen aan de Nederlandse praktijk
Een mooi voorbeeld van hoe HAS-docenten hun blik verbreden en die kennis weer meenemen naar de Nederlandse praktijk. Ben jij benieuwd hoe wij dat doen? Bezoek de open dag van HAS green academy op 27 mei (Den Bosch) of 28 mei (Venlo). Op de hoogte blijven? Klik hier!
